D Vitamini Nedir? D Vitamini Eksikliği Nelere Yol Açar? Hangi Besinler D Vitamini Açısından Zengindir?

D Vitamini Nedir? D Vitamini Eksikliği Nelere Yol Açar? Hangi Besinler D Vitamini Açısından Zengindir?

D vitamini vücutta kemik gelişimi ve kalsiyumun kemiğe yerleşmesinde çok önemli rol oynar. Güneş ışığına yeterince maruz kalınması ve D vitamini ile zenginleştirilmiş besinlerin yeterli alımı D vitamini eksikliği sıklığını önemli ölçüde azaltmaktadır. Bununla birlikte D vitamini eksikliği ülkemizde önemli bir Sağlık problemi olarak sebat etmektedir. Normal koşullar altında insan vücudunda bulunan D vitaminin %90-95′i güneş ışınlarının etkisi ile deride sentez edilir. Özellikle içine katılmadıkça besinler ile alınan D vitamininin bir önemi yoktur…

Şişmanlar, esmerler ve yetersiz güneş ışığı alan erişkinlerde, D vitamini eksikliği riski vardır. Yaşlandıkça vücutta D vitamini oluşumu ve depoları azalır. Bu durum kış aylarında ve kuzey bölgelerinde yaşayanlarda daha belirgindir. Yaz aylarında ise, güneş koruyucuların kullanımı deride D vitamini oluşumunu engeller. D vitamini, kalsiyum ve fosforun sindirim yollarında kullanımı ve emilimi ile özellikle çocuklarda büyüme için gerekli bir vitamindir. Aslında D vitaminini diğer vitaminlerden farklı olarak bir hormon gibi değerlendirmek daha doğru bir yaklaşım olur. Yerine getirdiği görevlere baktığımızda D vitamini kemik erimesine yol açan hormonunun salgılanmasını önler, bağışıklık sistemini güçlendirir, hipertansiyon, kalp hastalıkları, bazı kanser hastalıklara karşı koruyucudur. D vitaminin diğer önemli kaynağı: gıdalar Tereyağı, süt, yulaf, tatlı patates, yumurta sarısı, sıvı yağlar, karaciğer, özellikle yağlı olan tuzlu su (deniz) balıklarından somon, sardunya ve ton balığında bulunur. Bitkilerden maydanoz, ısırgan otu, yoncada mevcuttur. Ancak yine de Vitamin D ile güçlendirilmiş besinler hariç doğal besinlerde D vitamini düzeyi düşüktür ve günlük ihtiyacı karşılayamamaktadır. Dünya nüfusunun yaklaşık yarısı D vitamini eksikliği içinde! Ülkemiz de dört mevsim güneş görülmesine rağmen daha yüksek bir oranda D vitamini yetersizliği mevcuttur. Giyinme alışkanlıkları, güneş koruyucu kremler, yaş, obezite, deri rengi, enlem D vitamin eksikliğine katkıda bulunan faktörlerdir. Eksiklik sebepleri; yetersiz güneş maruziyeti ile birlikte gıdalarla yetersiz D vitamini alımı, D vitamininin barsakdan yetersiz emilimi, karaciğer veya böbrek hastalığı olanlarda, D vitamininin etkin formuna dönüşememesidir.

Bazı ilaçlar D vitamini metabolizmasını bozar!

Normal D vitamini düzeylerine sahip olmak için günlük alınması gereken D vitamini miktarı deri rengi, güneş maruziyeti, diyet alışkanlıkları ve altta yatan diğer tibbi sorunların olup olmamasına göre değişir. Ülkemizin bulunduğu enlemde Vitamin D sentezi  en iyi mayıs-kasım ayları arasında gerçekleşir. Sentez için cilde direkt güneş ışını teması gereklidir. Cam ve tül arkasından güneşlenilmemelidir. Güneş koruyucu krem kullanılmamalıdır. Deride yeterli D vitamini oluşumu için, haftada en az 2 kez  yüz, kollar, bacaklar ve sırtın güneş koruyucu sürülmeden 20-30 dakika gün ışığına maruz bırakılması D vitamini sentezi için yeterli olmaktadır. Sisli havaların sık olduğu bölgeler, fabrika dumanları ile aşırı kirlenen havanın solunduğu alanlar, kapalı giyim tarzı tercihleri yeterli D vitamini oluşumunu engeller. Anne sütünün D vitamini içeriği bebekler için yetersizdir ve annelerimizin kendilerinde de D vitamini eksikliği sık görülmektedir. Bu nedenle süt çocukları ciddi D vitamini eksikliği riski ile karşı karşıyadırlar.  D vitamini insan vücudunda birçok önemli fonksiyonu olan yağda eriyen bir vitamindir. Bağırsaklarda yiyecekler ile aldığımız kalsiyum ve fosforum emilmesine yardımcı olur. Kemiğin yıkımına neden olan paratiroid Hormon isimli hormonunun salınımını baskılar. Bu etkileri ile D vitamini kan kalsiyum ve fosfor düzeyinin normal düzeylerde olmasını ve böylece kemiklerin daha sağlıklı olmasını sağlar. Ayrıca D vitamininin kas fonksiyonlarına ve vücudun savunma sistemine de olumlu etkileri bulunmaktadır.

Doğal D vitamini kaynakları

D vitamini güneş ışığı etkisi altında cilte vücut tarafından üretilmektedir. Yeterli D vitamini üretimi için gerekli güneş ışığının miktarı yaşınıza ve cilt renginize bağlı olarak değişmektedir.  D vitamini üretimi ilerleyen yaş ile birlikte azalmaktadır. Ayrıca daha koyu cilt rengine sahip iseniz yeterli D vitamini üretebilmeniz için daha fazla güneş ışığına maruz kalmanız gerekmektedir. Doğal olarak D vitamini içeren besinler (Yağlı balıklar ve yumurta) diğer önemli bir D vitamini kaynağı olmakla beraber besinler ile alınan D vitaminini vücudunuzun ihtiyacı olan miktarı karşılamaktan uzaktır.

D vitamini eksikliğinin nedenleri: 

Başlıca düşük D vitamini düzeyi nedenleri:

Yetersiz güneş ışığına maruziyet ile beraber yiyecekler ile yetersiz D vitamini alınması D vitamininin bağırsaklardan emiliminin yetersiz olması D vitaminin böbreklerde ve karaciğerde aktif formuna dönüşümünün yetersiz olması D vitamini eksikliğinin neden olabileceği olası istenmeyen etkileri:

D vitamini eksikliğinin neden olabileceği en ciddi istenmeyen etkisi kan kalsiyum ve fosfor düzeyinin azalmasına ikincil olarak raşitizm (çocukluk çağında kemiklerin yumuşaması) ve osteomalazi’ye  (erişkin yaşta kemiklerin yumuşaması) yol açmasıdır. Herhangi bir belirti veya bulguya neden olmayan normalden düşük D vitamini düşüklüğü D vitamini yetersizliği olarak tanımlanmaktadır. Bununla birlikte D vitamini yetersizliği azalmış kemik Mineral yoğunluğu (kemik zayıflığı veya kemik erimesi), kan kalsiyum düzeyinde hafif azalma, kazalara bağlı bağlı kırık riskinde artış ile ilişkilidir.

Kimler D vitamini eksikliği yönünden tetkik edilmelidir?

Rutin olarak herkesin D vitamini eksikliği yönünden tetkik edilmesi gerekmemektedir. Bununla birlikte D vitamini eksikliği veya yetersizliğine neden olabilecek hastalığı olanlar (Çölyak hastalığı gibi bağırsaklardan emilim bozukluğuna neden olan hastalıklar), kemik zayıflığı olanlar, geçmişinde küçük kazaların sonucunda kolay kemik kırığı olanlar, kanda kalsiyum ve fosfor düzeyi düşük olanların tetkik edilmesi gerekmektedir.

D vitamini eksikliği araştırılmadan kimler mutlaka D vitamini desteği almalıdır?

Özellikle 6 ayın altındaki bebeğiniz varsa direk güneş ışığına maruz bırakılmsı zararlı olabileceğinden ve anne sütünün yetersiz bir D vitamini kaynağı olması nedeni ile tüm anne sütü ile beslenen bebekler gibi D vitamini yönünden desteklenmesi gerekmektedir.

Ayrıca;

- Düzenli güneşlenmeyen çocuk ve ergenler,

– Multivitamin preparatlarından 200 ünite kadar D vitamini desteği alamayan tüm çocukların günde 200 ünite D vitamini desteği sağlanması önerilmektedir. Bununla birlikte ülkemizde beslenme tarzı ne olursa olsun tüm bebeklere yenidoğan döneminden itibaren en az 1 yaşına kadar 400 ünite/gün D vitamini verilmesi önerilmektedir.






Yorum Gönder

Yorum bırakın trackback sitenize.. Yorumları takip için lütfen üye olun RSS.

Email adresiniz paylaşılmayacaktır. İşaretli alanları doldurun *

Önceki yazıyı okuyun:
Kaparinin İnanılmaz Faydaları
Kaparinin İnanılmaz Faydaları

Kapari içeriğindeki flavonoid ile hücrelere zarar veren maddeleri zararsız hale getirerek birçok hastalığa çare oluyor...

Kapat